วันพฤหัสบดีที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2569

งาน HR ใคร ๆ ก็ทำได้ ?

             MD บริษัทแห่งหนึ่งเคยพูดกับผมอย่างนี้

            ผมเชื่อว่าผลที่เกิดขึ้นแล้วย่อมมีเหตุนำมาเสมอ

            ก่อนที่จะมาเป็นคำพูดนี้ล่ะมีเหตุอะไรนำมา?

            ตามนี้ครับ....

            เมื่อผมเข้าไปทำงานเป็นผู้บริหารงาน HR ในบริษัทไหนก็ตาม เป็นเรื่องปกติที่ผมจะต้องศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับกฎ ระเบียบ หลักเกณฑ์ข้อบังคับต่าง ๆ คำสั่ง ประกาศที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงานบุคคลของบริษัทนั้น ๆ ว่ามีอะไรบ้าง เพื่อที่จะได้พูดคุยตอบคำถามพนักงานทุกระดับได้เข้าใจตรงกัน

            และจะไม่เคยพูดว่า “พอดีผมเพิ่งเข้ามาเป็นผู้จัดการฝ่ายบุคคลก็เลยยังไม่ได้อ่านระเบียบของบริษัท ขอเวลาศึกษาก่อนแล้วจะตอบกลับนะครับ” แม้ว่าผมจะเพิ่งเข้าทำงานในบริษัทนั้น ๆ ก็ตาม

          ดังนั้นเรื่องนี้จึงเป็นความสำคัญลำดับต้น ๆ ของผมเวลาไปทำงานด้าน HR ในบริษัทแห่งใหม่

            และก็แน่นอนว่าหลายบริษัทที่ผมเคยไปทำงานด้วยก็มักจะมีกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ คำสั่งด้าน HR ที่ขัดกฎหมายแรงงาน ซึ่งหลายครั้งกฎเกณฑ์เหล่านั้นออกมาโดย MD ก็ไม่รู้ว่ามันผิดกฎหมายแรงงาน

หรือบางแห่งแม้แต่ผู้จัดการฝ่าย HR คนเดิมที่ลาออกไปก็ยังไม่รู้เลยว่าผิดกฎหมายแรงงาน??

            แล้วบริษัทแห่งนั้นก็ใช้กฎเกณฑ์แบบผิด ๆ มาโดยตลอดจนกระทั่งผมเข้ามารับตำแหน่ง!

            เมื่อผมเห็นว่าบริษัทมีหลักเกณฑ์ในการบริหารงานบุคคลที่ผิดกฎหมายแรงงาน ผมก็จะต้องหาโอกาสนัด MD เพื่อพูดคุยเพื่อบอกแกว่ากฎระเบียบประกาศคำสั่งที่บริษัทออกมาก่อนหน้านี้มีเรื่องไหนที่ผิดกฎหมายแรงงานบ้าง

ถ้าเรายังทำตามระเบียบที่ผิดกฎหมายแรงงานอย่างนี้ต่อไปแล้วถ้าพนักงานไปร้องเรียนแรงงานเขต หรือไปฟ้องศาลแรงงานบริษัทจะแพ้ได้นะ โดยจะพูดข้อกฎหมาย กรณีศึกษา คำพิพากษาศาลฎีกาในคดีทำนองเดียวกันนี้มาเป็นข้อมูลใช้ประกอบการอธิบายให้ MD เข้าใจ

และจะแนะนำแนวทางแก้ไขว่าบริษัทควรทำยังไงเพื่อลดความเสี่ยงของบริษัทที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ก็โชคดีว่า MD ส่วนใหญ่รับฟังและแก้ไขตามคำแนะนำของผม

แต่ก็มี MD บางคนเคยพูดกับผมว่า “โอ๊ย..บริษัทเราใช้ระเบียบนี้มาตั้งหลายปีแล้ว ไม่เห็นมีปัญหาอะไรเลย” หรือ “คุณชอบเอากฎหมายแรงงานมาขู่ให้ผมผวาอยู่เรื่อย” หรือ “ระเบียบแบบนี้ใคร ๆ เขาก็ทำกันไม่เห็นจะมีปัญหาอะไรเลย”

หนักกว่านี้คือ “คุณไปทำยังไงก็ได้ให้เรายังใช้ระเบียบนี้เหมือนเดิมโดยไม่ผิดกฎหมายแรงงาน” (หมายถึงแกจะใช้ระเบียบที่ผิดกฎหมายแบบเดิมต่อไป แต่ถ้าพนักงานฟ้องศาลแรงงานเมื่อไหร่ก็ให้ HR ไปหาทางซิกแซกแก้ปัญหาให้ได้ก็แล้วกัน)

MD ส่วนน้อยนี่แหละครับที่พูดต่อมาว่า “งาน HR ไม่เห็นยากอะไรเลยใคร ๆ ก็ทำได้ นี่พอผมเกษียณเมื่อไหร่ผมจะไปเป็นวิทยากรสอนเรื่อง HR อย่างคุณให้ดู” (แกรู้ว่าผมเป็นวิทยากรด้าน HR ที่สอน Public ในวันหยุด)

ถึงตอนนี้คนที่พูดกับผมแบบนี้ก็เกษียณมาหลายปีแล้ว ก็ไม่เห็นมาเป็นวิทยากรสอนงานด้าน HR ให้ผมเห็นเป็นบุญตาสักทีเลยครับ

ข้อคิดในเรื่องที่เล่ามาทั้งหมดนี้คือ

1.      บริษัทจะออกกฎระเบียบ คำสั่ง ข้อบังคับ ประกาศ ใด ๆ ก็ได้ตราบที่กฎเกณฑ์นั้นไม่ขัดกฎหมายแรงงาน เมื่อไหร่ที่ผิดกฎหมายแรงงาน ศาลก็จะสั่งให้กฎระเบียบ ข้อบังคับ คำสั่งนั้น ๆ จะเป็นโมฆะ

2.      ผมไม่ได้เอากฎหมายแรงงานมาขู่ผู้บริหาร แต่ผมถือเป็นหน้าที่ของคนที่เป็นผู้บริหารงาน HR ที่จำเป็นจะต้องให้ความรู้ที่ถูกต้องด้านกฎหมายแรงงานกับทั้งผู้บริหารและพนักงานทุกระดับเพื่อให้เกิดแรงงานสัมพันธ์ที่ดีต่อกันในบริษัท จึงต้องบอกให้ทั้งสองฝ่ายรู้ว่า “เส้น” อยู่ตรงไหน ไม่ควรล้ำเส้นซึ่งกันและกันให้มากจนเกินงาม และแสดงถึงความเป็นมืออาชีพในงาน HR

3.      คำว่า “ใคร ๆ เขาก็ทำกัน” ผมก็จะตอบกลับไปเสมอว่า “100 ผิดไม่ใช่ 1 ถูก นะครับ”

4.      ส่วนคำว่า “งาน HR ไม่เห็นจะยากอะไรเลย ใคร ๆ ก็ทำได้” ผมคงไม่มีคำตอบ แต่อยากให้ผู้อ่านทุกท่านโดยเฉพาะคนที่ทำงาน HR ช่วยตอบแทนด้วยก็แล้วกันนะครับ

เอวังก็มีด้วยประการฉะนี้

………………………