วันจันทร์ที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

จัดสรรงบประมาณการจ่ายโบนัสยังไงให้จูงใจ

             ก่อนหน้านี้ผมเอาค่าเฉลี่ยการขึ้นเงินเดือนและจ่ายโบนัสประจำปี 2569-70 มาวิเคราะห์ให้ดูไปแล้วว่าเป็นยังไง วันนี้ผมก็ขอเอาเรื่องของการจัดสรรงบประมาณการจ่ายโบนัสมาเล่าสู่กันฟังจะได้เป็นไอเดียสำหรับคนที่ทำงานด้าน Com & Ben เพื่อนำไปปรับใช้ดูนะครับ

            การที่บริษัทจะจ่ายโบนัสเท่าไหร่นั้นโดยทั่วไปก็ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัทหรือเรียกย่อ ๆ ว่าบอร์ด

          ผมสมมุติว่าในปีนี้บอร์ดอนุมัติให้จ่ายโบนัสกับพนักงานเฉลี่ย 2 เดือน ก็แปลว่าบริษัทต้องควบคุมงบประมาณไม่ให้เกินกว่าที่บอร์ดอนุมัติ

            ยกตัวอย่างเช่นบริษัทมีเงินเดือนของพนักงานรวมทั้งบริษัทคือ 1,000,000 บาท ก็ต้องจ่ายโบนัสไม่ให้เกิน 2,000,000 บาท

            ผมเคยพูดไปแล้วก่อนหน้านี้ว่าหน้าที่ในการควบคุมงบประมาณการขึ้นเงินเดือนประจำปีควรจะต้องเป็นหน้าที่ของผู้จัดการฝ่ายทุกคน ไม่ใช่โบ้ยให้ผู้จัดการฝ่ายบุคคลเป็นคนควบคุมแต่เพียงผู้เดียว

          นั่นคือบริษัทจะต้องให้แต่ละฝ่ายมีการประเมินผลการปฏิบัติงานและแจกงบประมาณการขึ้นเงินเดือนไปให้ด้วย หมายถึงหัวหน้าจะต้องทำหน้าที่ทั้งประเมินผลงานของลูกน้องและต้องขึ้นเงินเดือนให้กับลูกน้องตามผลงานโดยไม่ให้เกินงบประมาณที่ได้รับนะครับ

            ในกรณีการจ่ายโบนัสก็เช่นเดียวกัน

            ผมยกตัวอย่างเช่น ฝ่ายผลิตมีเงินเดือนของพนักงานในฝ่ายผลิตรวมทั้งสิ้น 100,000 บาท

            ก็ต้องแจกงบประมาณการจ่ายโบนัสให้ฝ่ายผลิตไปตามค่าเฉลี่ยที่บอร์ดอนุมัติคือ 200,000 บาท (เฉลี่ยโบนัส 2 เดือน)

            เมื่อได้รับงบประมาณการจ่ายโบนัสไปแล้ว ฝ่ายผลิตก็จะมีหลักในการจ่ายโบนัสตามผลงานอยู่ 2 วิธีหลัก ๆ คือ

1.      จ่ายโบนัสในอัตราตายตัวตามผลการประเมิน : สมมุติบริษัทแบ่งระดับการประเมินออกเป็น 5 เกรดคือ A B C D E ก็กำหนดการจ่ายโบนัสตามผลงานได้ดังนี้

A=4 เดือน B=3 เดือน C=2 เดือน D=1 เดือน E=0 เดือน (ไม่ได้โบนัส)

ข้อดีของวิธีนี้ : มีการจ่ายโบนัสแบบชัดเจนตายตัว เข้าใจง่าย

ข้อเสียของวิธีนี้ : ความต่างของการได้รับโบนัสระหว่างเกรด C และ B = 50% ในขณะที่ความต่างของการได้รับโบนัสระหว่างเกรด B และ A = 33.33% ถ้ามองในแง่ของแรงจูงใจจะทำให้คนที่ปฏิบัติงานในเกรด C อยากจะพัฒนาตัวเองให้มีผลงานดีขึ้นไปในเกรด B เพราะจะได้รับผลตอบแทนสูงขึ้น 50%

ในขณะที่คนที่มีผลงานในเกรด B จะมีแรงจูงใจลดลงที่จะพัฒนาตัวเองให้มีผลงานในเกรด A เพราะมีความต่างกันลดลงเหลือ 33.33%

2.      จ่ายโบนัสในอัตรายืดหยุ่นตามผลการประเมิน : จะกำหนดอัตราการจ่ายโบนัสดังนี้

A=3.5-4 เดือน B=2.5-3 เดือน C=1.5-2 เดือน D=0.5-1 เดือน E=0 เดือน (ไม่ได้โบนัส)

ข้อดีของวิธีนี้ : หัวหน้าจะมีช่วงให้ขยับการจ่ายโบนัสได้ตามที่เห็นสมควรแทนที่จะเป็นอัตราตายตัวเหมือนวิธีแรก ซึ่งจะสามารถปรับแต่งเอางบประมาณส่วนที่เหลือจากคนที่ผลงานด้อยกว่าไปโปะให้กับคนที่ผลงานที่ดีกว่า

ข้อเสียของวิธีนี้ : ถ้าหัวหน้าไม่หาช่วงห่างของแรงจูงใจที่เหมาะสมระหว่างเกรด ก็จะทำให้เปอร์เซ็นต์การจ่ายโบนัสในแต่ละเกรดใกล้กันเกินไปจนอาจทำให้ตัวพนักงานไม่เกิดแรงจูงใจที่จะพัฒนาตัวเอง

ถ้าจะถามว่าแล้วควรจะใช้วิธีไหนดี ?

ก็ตอบได้ว่านานาจิตตังครับ แต่ละวิธีก็มีข้อดี-ข้อด้อยของมันเองตามที่ผมบอกไปแล้ว อันนี้คงต้องแล้วแต่ข้อเท็จจริงของแต่ละบริษัทว่าจะมีนโยบายยังไงในเรื่องนี้, ผู้บริหารแต่ละฝ่ายมีความเข้าใจในเรื่องการสร้างแรงจูงใจมากน้อยแค่ไหน, HR สามารถอธิบายเรื่องเหล่านี้ให้ผู้บริหารเข้าใจตรงกันแล้วมากำหนดวิธีการแบบไหนดีถึงจะเหมาะกับบริษัทของเรามากที่สุด ฯลฯ

คงต้องนำทั้งสองแนวทางข้างต้นไปทดลองใส่ตัวเลขเงินเดือนจริงของแต่ละฝ่ายแต่ละแผนกแล้วทำเป็น Simulator ลองปรับเปลี่ยนจำนวนเดือนในแต่ละเกรดดูกันเอาเองแล้วดูว่ารูปแบบไหนจะเหมาะกับเราที่สุดเหมือนกับการตัดสูทให้เข้ากับตัวเอง

เพราะแต่ละบริษัทก็จะมีบริบทและวิธีปฏิบัติที่ต่างกันไปผมคงได้แต่ให้ไอเดียเพื่อให้นำไปหาวิธีที่เหมาะกับบริษัทของท่านเท่านั้นแหละครับ

วันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

ค่าเฉลี่ยขึ้นเงินเดือนและจ่ายโบนัส 2569-70

       เมื่อถึงปลาย ๆ ปีก็จะมีการสรุปผลการสำรวจค่าเฉลี่ยการขึ้นเงินเดือนและจ่ายโบนัสเพื่อเป็น Guide line สำหรับให้บริษัทต่าง ๆ นำไปพิจารณาว่าปีนี้เราควรจ่ายเท่าไหร่ดี

 

ในปีนี้ทาง HR Center ส่งผลการสำรวจจาก 442 องค์กร 22 กลุ่มธุรกิจมาให้ผม ๆ ก็เลยขอนำมาสรุป+ความเห็นส่วนตัวของผมนำมาเล่าสู่กันฟังดังนี้ครับ

 

1.      ค่าเฉลี่ยการขึ้นเงินเดือนประจำปี = 3.6% องค์กรขนาดใหญ่จะขึ้นเงินเดือนเฉลี่ย 3.7-4.0% ในขณะที่องค์กรขนาดกลางถึงเล็กจะขึ้นเงินเดือนเฉลี่ย 3.4%

2.      ค่าเฉลี่ยขึ้นเงินเดือนในปีนี้ 3.6% ต่ำกว่าที่ผมประมาณการณ์ไว้เมื่อตอนกลางปี 2569 ซึ่งผมเคยบอกผู้เข้าอบรมไว้ว่าน่าจะอยู่ที่ 4.0-4.5% ซึ่งสะท้อนถึงสภาพเศรษฐกิจของบ้านเราในปีนี้ที่ยังไม่ดีขึ้น บริษัทต่าง ๆ ก็เลยต้องควบคุมค่าใช้จ่ายแบบรัดเข็มขัดให้แน่นขึ้น

3.      ค่าเฉลี่ยการจ่ายโบนัส = 2.3 เดือน ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยในปีที่แล้วคือประมาณ 2.5 เดือน โดยบริษัทขนาดใหญ่ถึงใหญ่มากจะจ่ายโบนัส 2.6-3.1 เดือน ส่วนบริษัทขนาดกลางจ่ายโบนัส 2 เดือน และบริษัทขนาดเล็กจะจ่ายโบนัส 1 เดือน

4.      เมื่อดูค่าเฉลี่ยการจ่ายโบนัสในปีนี้เทียบกับปีที่แล้วจะใกล้เคียงกัน เนื่องจากการจ่ายโบนัสเป็น Cost ระยะสั้นจ่ายแล้วจบไป ไม่ผูกพัน Staff Cost ในระยะยาวเหมือนการขึ้นเงินเดือน ปัจจุบันหลายองค์กรจะมาเน้นในเรื่อง P4P หรือ Pay for Performance และตอบแทนผลงานด้วยโบนัสมากกว่าจะไปฝัง Cost เอาไว้ในฐานเงินเดือน

5.      เมื่อดูการขึ้นเงินเดือนประจำปีและจ่ายโบนัสตามผลการปฏิบัติงานก็เห็นว่าสอดคล้องกับค่าเฉลี่ยการขึ้นเงินเดือนประจำปีคือถ้าใครได้รับการประเมินผลได้ตามมาตรฐาน (Meets Expections) ก็จะได้รับการขึ้นเงินเดือน 3.4% และได้รับโบนัส 2.4 เดือน ซึ่งใกล้เคียงและสอดคล้องกับค่าเฉลี่ยข้างต้น

 

เชื่อว่าข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์เพื่อนำไปเป็น Benchmark ให้ผู้บริหารพิจารณาประกอบการตัดสินใจในปีนี้นะครับ

วันพฤหัสบดีที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

กฎหมายแรงงานที่ทุกคนต้องรู้ เรียนออนไลน์ทาง SkillLane

  "กฎหมายแรงงานที่ทุกคนต้องรู้"

มีคำกล่าวอยู่ว่า “ประชาชนจะอ้างว่าไม่รู้กฎหมายไม่ได้” เพราะกฎหมายถือเป็นสิ่งจำเป็นที่ประชาชนทุกคนจะต้องรู้ เมื่อทำความผิดแล้วจะอ้างว่าทำไปเพราะไม่รู้กฎหมายก็ไม่ได้

            เป็นเรื่องแปลกแต่จริง นั่นคือยังมีเจ้าของกิจการ ผู้บริหาร หัวหน้างาน และคนทำงานอีกไม่น้อยที่ไม่รู้กฎหมายแรงงานและไม่ได้ให้ความสำคัญกับกฎหมายแรงงาน จึงมีการปฏิบัติกับลูกจ้างอย่างไม่ถูกต้องเพราะไม่รู้สิ่งที่ทำนั้นผิดกฎหมายแรงงานทำให้เกิดการร้องเรียนหรือการฟ้องร้องตามมาไม่น้อย ต้องเสียเวลาไปขึ้นโรงขึ้นศาล ในที่สุดก็จะเกิดปัญหาด้านแรงงานสัมพันธ์ในองค์กร มีการทำงานแบบไม่ไว้ใจซึ่งกันและกันหรือทำให้บริษัทต้องเสียภาพลักษณ์ชื่อเสียงไปสู่สาธารณะว่ามีการกระทำที่ผิดกฎหมายแรงงาน

หลักสูตรนี้มุ่งสร้างความเข้าใจให้ตรงกันเกี่ยวกับกฎหมายแรงงานทั้งคนที่เป็นนายจ้างและลูกจ้างเพื่อให้มีการปฏิบัติได้อย่างถูกต้องเพื่อสร้างแรงงานสัมพันธ์ที่ดีและลดปัญหาต่าง ๆ ในองค์กร เป็นการสร้างภาพลักษณ์ชื่อเสียงที่ดีขององค์กรสู่สาธารณะ

จุดเด่นของคอร์สที่แตกต่างจากคอร์สทั่วไป :

ไม่ใช้วิธีการบรรยายแบบน่าเบื่อแต่จะใช้วิธี Storytelling แบบเข้าใจง่ายไม่ใช้ภาษากฎหมายให้สับสน โดยนำเรื่องราวต่าง ๆ ที่เป็นปัญหาที่เกิดซ้ำ ๆ บ่อย ๆ ที่หน้างานจากประสบการณ์โดยตรงของวิทยากรมาเล่าสู่กันฟัง แล้วให้ผู้เข้าอบรมได้ลงมือทำ Workshop และแบบฝึกหัดต่าง ๆ ด้วยตัวเองเพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องและนำไปใช้ที่หน้างานได้จริง

ประโยชน์ที่ผู้เรียนจะได้รับจากคอร์สนี้ :

            เกิดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องกฎหมายแรงงาน รู้ว่าอะไรถูกอะไรผิด อะไรควรทำหรือไม่ควรทำ เพื่อให้ทั้งฝ่ายนายจ้างและลูกจ้างมีความเข้าใจในหลักของกฎหมายแรงงานที่ตรงกัน ซึ่งจะทำให้ลดปัญหาในการปฏิบัติต่อกันอย่างไม่ถูกต้องให้น้อยลง และทำให้เกิดแรงงานสัมพันธ์ที่ดีในองค์กร

ใครควรเรียนคอร์สนี้ :

Ø เจ้าของกิจการ, ผู้ประกอบการ, กรรมการผู้จัดการ, CEO, ผู้บริหารทุกระดับ

Ø หัวหน้างานทุกระดับ

Ø คนทำงานด้าน HR

Ø พนักงานคนทำงานทุกคน, นิสิต, นักศึกษาและผู้สนใจ

ผู้เรียนต้องมีพื้นฐานหรือรู้อะไรมาก่อนไหม :

            ไม่จำเป็น เพราะวิทยากรพูดแบบเข้าใจง่ายพร้อมทั้งยกตัวอย่างให้เห็นภาพและมีแบบฝึกหัดให้ทำประกอบการเรียนรู้เพื่อเสริมความเข้าใจ

          เมื่อเรียนจบแล้วจะรู้ได้เลยว่าเรื่องนี้มีประโยชน์และได้อะไรมากกว่าที่คิดไว้

ลงทะเบียนเรียนรู้ได้ที่นี่

https://www.skilllane.com/courses/7299



วิทยากรกับกิจกรรมในห้องอบรม ตอนที่ 9 ยืนยันก่อนวันอบรมอย่างน้อย 1 วันเรื่องสำคัญที่ “ต้องทำ”

            ผมเคยเจอปัญหาการสื่อสารนัดหมายที่ผิดพลาดมาก็เลยอยากเอาเรื่องนี้มาเล่าสู่กันฟังจะได้เป็นข้อคิดเตือนใจทั้งผู้ประสานงานและวิทยากร

คือผมรับนัดไปบรรยาย Public Training ให้กับบริษัทจัดฝึกอบรมแห่งหนึ่งก็นัดวัน เวลา สถานที่กันดิบดีเรียบร้อยแล้ว ก็เป็นโรงแรมแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯนี่แหละครับ

          แปลกแต่จริง..เกิดปัญหาคือบริษัทที่จัดฝึกอบรมเขาลงวันบรรยายเอาไว้เป็นวันหนึ่ง ในขณะที่ผมลงวันที่จะไปบรรยายไว้อีกวันหนึ่ง คือต่างฝ่ายต่างลงวันอบรมไม่ตรงกัน

            แต่ยังโชคดีที่ในวันที่บริษัทนั้นจัดอบรม ผมไม่ได้มีคิวบรรยายเพราะเป็นวันพักของผมและกำลังนั่งเขียนบทความอยู่เพลิน ๆ  T/O ก็ผู้จัดอบรมก็โทรมาหาผมตอนเกือบ ๆ จะเก้าโมงเช้า

“อาจารย์อยู่ที่ไหนแล้วคะ ?”

            “ก็อยู่บ้านน่ะสิครับ” เริ่มจะงง ๆ แต่ก็ตอบไปตามความเป็นจริง

            น้ำเสียงตกใจ “อ้าว..วันนี้อาจารย์มีบรรยายให้หนูนี่คะที่โรงแรม.........ตอนนี้ผู้เข้าอบรมมากันเกือบครบแล้วค่ะ”

            น้ำเสียง T/O น่ะตกใจ แต่ใจผมสิครับตกไปที่ตาตุ่มเลยแหละ “เฮ้ย..ก็นัดบรรยายเป็นวันที่.....ไม่ใช่หรือครับ”

            “นัดเป็นวันนี้ค่ะ”

            ผมก็เลยต้องรีบบึ่งรถจากบ้านมาที่โรงแรมที่จัดฝึกอบรมอย่างแทบจะเหาะมา

แต่ผมเหาะไม่ได้นี่ครับเพราะที่นี่กรุงเทพฯเจอรถติดอีกเหมือนเดิม กว่าจะมาถึงสถานที่อบรมก็เกือบ ๆ สิบโมงเช้า แต่ก็ยังดีที่ผมไม่มีคิวบรรยายในวันนั้น สารภาพตามตรงว่าวันนั้นไม่ได้อาบน้ำตอนเช้าด้วยแหละเพราะรีบแต่งตัวแล้วออกจากบ้านทันที

            เรื่องจริงที่เล่าให้ฟังเกี่ยวกับการลงวันนัดหมายผิดพลาดไม่ว่าจะเป็นตัววิทยากรลงผิดพลาด หรือบริษัทลงผิดพลาดน่ะมีโอกาสเกิดขึ้นได้ครับ แต่สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่ามาโทษกันว่าใครลงวันผิดลงถูกหรอกนะครับ

          แต่เราควรจะมาหาทางป้องกันปัญหากันไว้ก่อน

ด้วยการที่ T/O ควรจะต้องโทรยืนยัน (Confirm) วันบรรยายล่วงหน้ากับวิทยากร อย่างน้อยที่สุดก่อนการบรรยาย 1 วันจะดีกว่านะครับ ?

            เพราะหากเกิดเหตุผิดพลาดอย่างที่ผมเล่ามานี้ก็ยังจะพอจะมีเวลามาคิดแก้ไขปัญหากันได้ทัน เช่น ถ้าวิทยากรมาไม่ได้จริง ๆ T/O ก็ยังมีเวลาที่จะหาวิทยากรท่านอื่นมาแทน หรือถ้าหาไม่ได้จริง ๆ ก็อาจจะต้องแจ้งกับผู้เข้าอบรมเพื่อเลื่อนการอบรมไป ฯลฯ ยังดีกว่าให้ผู้เข้าอบรมมาถึงสถานที่อบรมในวันนั้น ๆ แล้ววิทยากรไม่มาจริงไหมครับ

            อ้อ ! การโทรยืนยันล่วงหน้า 1 วันนี้ไม่ได้ใช้เฉพาะ Public Training เพียงอย่างเดียวนะครับ Inhouse Training ก็ควรใช้วิธีเดียวกันครับ

วันพุธที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

วิทยากรกับกิจกรรมในห้องอบรม ตอนที่ 8 รถรับ-ส่งพนักงาน/วิทยากรเน้นปลอดภัยดีกว่าเสียใจภายหลัง

          เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญอีกเรื่องหนึ่งที่มักจะถูกมองข้ามไปได้ง่าย ๆ เหมือนกัน เมื่อบริษัทจะจัดการอบรมในต่างจังหวัด ก็จะต้องติดต่อจัดหารถรับส่งพนักงานซึ่งก็มักจะเป็นรถบัสปรับอากาศบ้างไม่ปรับอากาศบ้างแล้วแต่อัตภาพของแต่ละบริษัท

            แต่สิ่งสำคัญกว่ารถปรับอากาศหรือไม่ก็คือ “ความปลอดภัย” น่ะสิครับ

            คงเคยดูทีวีหรืออ่านข่าวรถบัสที่พาพนักงานไปอบรมเกิดอุบัติเหตุมากันบ้างแล้ว สาเหตุก็มักจะเกิดจากพนักงานขับรถพักผ่อนน้อย, ไม่คุ้นเคยกับเส้นทาง, ขับรถเร็วประมาท, สภาพของรถไม่พร้อมใช้งาน ฯลฯ แล้วก็นำพนักงานของบริษัทนั้น ๆ ไปประสบโศกนาฎกรรม

            เรื่องนี้จึงเป็นหน้าที่ที่สำคัญของ T/O (Training Officer) ในการหาข้อมูลและไปดูบริษัทที่เราจะติดต่อให้เขานำรถบัสมารับพนักงานให้ดี เช่น สุ่มดูรถที่เขาจอดอยู่ สมัยก่อนนี้ผมจะขอดูรถคันที่เขาจะเอามารับพนักงานของเราโดยนัดหมายวันไปดูสภาพรถกันเลยครับ หรือไม่งั้นก็ต้องสอบถามหาข้อมูลจากเพื่อนฝูงหรือคนที่เคยใช้บริการว่าแต่ละบริษัทน่ะบริษัทไหนที่น่าเชื่อถือมากกว่ากันประกอบการพิจารณา

            อย่าเอาแต่ราคาถูกเข้าว่าเป็นหลักนะครับ

ต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของทั้งสภาพรถและคนขับเป็นสำคัญ เพราะผมว่าถ้าจะเอาแต่เรื่องราคาถูกจนมองข้ามความปลอดภัยมันไม่คุ้มกับความสูญเสียที่บริษัทไม่อยากให้เกิดขึ้น

          เมื่อพูดถึงเรื่องรถรับส่งพนักงานแล้ว ก็ขอพูดถึงเรื่องรถรับส่งวิทยากรไปด้วยเลย

            ในกรณีที่วิทยากรให้ T/O จัดรถรับส่งให้เช่น ต้องเดินทางไปบรรยายให้ที่ต่างจังหวัดนั้น T/O ควรจะดูแลในเรื่องหลัก ๆ 2 เรื่องคือ

1.      เช็คสภาพรถที่ใช้รับส่งวิทยากรว่าเป็นอย่างไร เช่น ไม่ควรเป็นรถที่ยางโล้นจนแทบจะต้องเอาแว่นขยายมาส่องหาดอกยาง แถมต้องรถที่ยางโล้นคันนี้ต้องวิ่งบนทางหลวงหรือทางด่วนในหน้าฝนเสียอีก

เคยมีบริษัทที่นำรถปิ๊คอัพมารับผมไปบรรยายที่ต่างจังหวัดแห่งหนึ่งตอนขามารับก็ยังไม่มีปัญหาอะไร

แต่พอบรรยายเสร็จตอนเย็น T/O มาบอกผมว่าให้รอเดี๋ยวจะขอโหลดของจากโรงงานไปส่งที่กรุงเทพฯ (โรงงานที่ผมไปบรรยายอยู่อยุธยา) ปรากฎว่าผมต้องรอเกือบครึ่งชั่วโมงกว่าจะโหลดของขึ้นท้ายรถปิ๊คอัพเสร็จ

ยังไม่พอของที่โหลดลงท้ายรถมันหนักเสียจนหน้ารถยกลอยขึ้นจนคนขับรถต้องใช้ความสามารถเฉพาะตัวขับช้า ๆ มาเรื่อย ๆ ต้องนั่งสวดมนต์ลุ้นในใจให้กลับถึงบ้านอย่างปลอดภัย เฮ้อ !

อีกครั้งหนึ่งที่ผมเจอก็คือขากลับมีพนักงานของบริษัทขอติดรถกลับเข้ามาที่กรุงเทพฯด้วย แต่แทนที่คนขับรถจะมาส่งผมก่อน กลับขับไปส่งพนักงาน (ซึ่งคงจะมีตำแหน่งที่คนขับรถเขาเกรงใจ) ก่อน แล้วค่อยย้อนมาส่งผม ทั้ง ๆ ที่เส้นทางผ่านบ้านผมใกล้กว่าทางที่ไปส่งพนักงานของบริษัท

            อีกครั้งหนึ่งคือบริษัทลูกค้า (ที่อยู่ต่างจังหวัด) นำรถมารับแต่พอเปิดประตูรถเข้าไปก็ชะงักกึกเลย เพราะกลิ่นควันบุหรี่ที่แรงมากพุ่งสวนออกมา หรือรถบางคันก็มีกลิ่นอับมาก 

บางคันก็คงติดแอร์ไว้แค่อวดว่ารถคันนี้มีแอร์นะ (แต่แอร์จะหยุดพักร้อนเป็นระยะคือเดี๋ยวเย็นเดี๋ยวร้อนตามอารมณ์ของแอร์) หรือบางทีก็เป็นเครื่องปรับอากาศที่ปรับอากาศอับและร้อนให้ร้อนและอับมากขึ้นไปอีก เรียกว่ากว่าจะไปถึงบริษัทลูกค้าทำเอาวิทยากรเดินลงจากรถนี่เดินเซเพราะมึนกับสภาพอากาศภายในรถเลยแหละครับ

            ที่ผมยกตัวอย่างมานี้ไม่ได้แปลว่า T/O จะต้องเตรียมรถหรูรถใหม่ราคาแพงมารับวิทยากรหรอกนะครับ เพียงแต่อยากให้เห็นอีกด้านหนึ่งว่าวิทยากรจะมีสภาพเป็นยังไงบ้างถ้าต้องนั่งรถที่มีสภาพไม่พร้อมอย่างที่ผมเล่ามานี้

2.      คัดเลือกคนขับรถที่ใจเย็น เรื่องนี้ก็เป็นเรื่องสำคัญนะครับ เคยมีวิทยากรอาวุโสท่านหนึ่งเล่าให้ผมฟังว่าลูกค้านำรถมารับไปบรรยายที่ต่างจังหวัดแห่งหนึ่ง แต่คนขับรถขับรถเร็วมากจนท่านกลัวว่าจะไปไม่ถึงบริษัท ก็เลยบอกคนขับรถไปว่า

“นี่คุณขับช้า ๆ หน่อยก็ได้นะผมไม่รีบหรอก” เจ้าคนขับรถตัวดีบอกกลับมาว่า

“โธ่..อาจารย์คนเราทุกคนเกิดมาก็ต้องตายทั้งนั้นแหละครับ”

แน่ะดูมันพูด ดันยกสัจธรรมขึ้นมาพูดที่ความเร็วมากกว่า 140 กม.ต่อชั่วโมง ก็แล้วทำไมเราต้องรนไปหาที่ตายพร้อมกับคนขับรถที่ประมาทอย่างนี้ด้วยล่ะ

เรื่องนี้คงเป็นข้อคิดสำหรับ T/O ในเรื่องการบอกกับคนขับรถให้คำนึงถึงความปลอดภัยเป็นสำคัญนะครับ เพราะสาเหตุของอุบัติเหตุทั้งหลายที่เราพบเห็นกันส่วนใหญ่ก็เกิดจากความประมาททั้งนั้นแหละ

            หรือมักจะพบบางครั้งว่าคนขับรถมารับวิทยากรช้ากว่ากำหนด เช่น นัดว่าจะมารับเวลา 6.30 น.เพื่อเดินทางไปจังหวัดระยอง แต่เล่นมาเอาตอน 7.30 น. แล้วน้าแกก็เหยียบคันเร่งเสียเต็มที่เพราะกลัวว่าจะพาวิทยากรไปบรรยายไม่ทันจนวิทยากรอยากจะบอกว่า “ผมจะไปบรรยายในชาตินี้นะครับ ไม่ใช่ไปบรรยายชาติหน้า....”

            ที่ผมพูดในเรื่องรถรับส่งวิทยากรนี้ก็เพื่อฝากไว้เป็นข้อคิดกับ T/O ว่าควรจะต้องตรวจสอบสภาพรถให้อยู่ในสภาพปลอดภัยพร้อมใช้งาน การตรงต่อเวลา และกำชับคนขับรถในเรื่องความปลอดภัยเป็นหลักด้วยนะครับ

วันอังคารที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

วิทยากรกับกิจกรรมในห้องอบรม ตอนที่ 7 จะถ่ายวิดีโอต้องขออนุญาต

            วิทยากรก็กลัวกล้องเป็นนะครับ

อย่าเห็นว่าพูดต่อหน้าผู้เข้าอบรมได้แกคงไม่กลัวกล้องจะอัดวิดีโอเอาไว้ก็คงไม่มีปัญหาหรอกมั๊ง

ถ้าหากบริษัทต้องการจะถ่ายวิดีโอระหว่างการอบรม T/O (Training Officer) จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแจ้งวิทยากรเพื่อขออนุญาตไว้ล่วงหน้าก่อนวันจัดฝึกอบรม

อันนี้ถือเป็นมารยาทที่จะต้องทำเลยนะครับ

เพราะจากประสบการณ์ที่ผมเคยเจอมาคือเมื่อไปถึงบริษัทที่จัดฝึกอบรมภายใน (Inhouse Training) แล้ว จะพบกับกล้องวิดีโอตระหง่านจังก้าน่าเกรงขามรออยู่ในห้องอบรมโดยที่วิทยากรไม่รู้ตัวล่วงหน้า

            T/O บางคนอาจจะบอกว่า “โธ่ ! อาจารย์..ก็ไม่เห็นจะมีอะไรอาจารย์ก็พูด ๆ ไปเหมือนที่เคยพูดนั่นแหละ”

ผมก็ขอกลับมาที่คำเดิมที่เคยพูดเสมอ ๆ ว่า “ใจเขา-ใจเรา” ครับ

            เพราะการพูดโดยมีกล้องวิดีโอบันทึกทั้งภาพและเสียงไว้ตลอดเวลา มันต่างกับการพูดโดยไม่มีการบันทึกวิดีโอนะครับ

            เรื่องแรกคือในการบรรยายวิทยากรอาจจะพูดพาดพิงในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง หรืออาจจะพูดถึงตัวบุคคลที่สามโดยยกตัวอย่างขึ้นมา หรือเรื่องที่คิดว่าเป็นมุกเป็นอารมณ์ขันในห้องอบรม ฯลฯ ซึ่งอาจจะไปกระทบกับตัวบุคคลหรือองค์กร หรือเรื่องใดเข้าโดยพลั้งพลาดทั้งโดยเจตนาหรือไม่เจตนาก็ตาม

            อีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญก็คือวิดีโอการสอนของวิทยากรถือเป็นลิขสิทธิ์เป็นทรัพย์สินทางปัญญานะครับจึงจำเป็นจะต้องมีการถามความสมัครใจกันก่อนล่วงหน้าว่าวิทยากรยินยอมให้บริษัทอัดวิดีโอได้หรือไม่

ถ้าวิทยากรไม่อนุญาตมันก็ชัดเจนอยู่แล้วว่าเขาไม่ต้องการให้เผยแพร่วิดีโอนั้นไปสู่สาธารณะ

            แม้ T/O หลายคนจะพูดปลอบใจวิทยากรว่า “ไม่มีปัญหาหรอกครับอาจารย์ เพราะเราจะถ่ายเก็บไว้ดูภายในบริษัทไม่เผยแพร่ออกไปภายนอกหรอก (เชื่อใจกันบ้างสิ)”

          แต่จะแน่ใจได้ยังไงครับว่าวิดีโอนั้นจะไม่หลุดออกไป

            สรุปก็คือถ้าบริษัทอยากจะอัดวิดีโอการสอน T/O ก็ควรจะต้องสอบถามและได้รับอนุญาตจากวิทยากรผู้สอนเสียก่อน

ไม่ควรตั้งกล้องวิดีโอเอาไว้ให้วิทยากรตกใจโดยไม่บอกกล่าวกันล่วงหน้าครับ

วันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

วิทยากรกับกิจกรรมในห้องอบรม ตอนที่ 6 ความสำคัญของการทำสคริปต์ติดต่อวิทยากร

           เรื่องนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ T/O (Training Officer) มือใหม่มักจะพลาดและมีปัญหาในการติดต่อกับวิทยากร โดยเฉพาะการติดต่อกันทางโทรศัพท์

คำถามคือ “T/O เคยเตรียมบทหรือสคริปต์ในการติดต่อวิทยากรไว้ล่วงหน้าบ้างไหมครับครับ”

            บอกได้เลยว่า T/O ส่วนใหญ่ไม่มีสคริปต์เพื่อ Checklist สำหรับการติดต่อวิทยากรหรอกครับ เมื่อจะติดต่อวิทยากรก็จะกดโทรศัพท์ไปหาวิทยากรเหมือนโทรหาใครสักคนหนึ่ง

            เมื่อวิทยากรรับสายปั๊บ...ก็จะพูดแบบด้นสดไปทันทีประมาณนี้....

            “สวัสดีค่ะ...นี่กิ๊กนะคะ..อาจารย์ธำรงศักดิ์ใช่ไหมคะ..กิ๊กจะจัดอบรมหลักสูตรการพัฒนาทักษะหัวหน้างานวันที่ 25 กรกฎาคมนี่แหละค่ะ อยากจะเชิญอาจารย์มาบรรยาย...ฯลฯ...และ ฯลฯ...”

            พอรับสายแล้วผมก็ยังงงอยู่เลยว่ากิ๊กคือใครหว่า อยู่ที่บริษัทไหน แล้วจะให้ไปพูดวันที่ 25 กรกฎาคม น่ะถามก่อนหรือยังว่าวิทยากรติดคิวรับนิมนต์ใครไว้ก่อนหรือมีธุระอะไรบ้างหรือเปล่า

          ที่สำคัญคือตอนที่คุณกิ๊กโทรมาน่ะ..ผมอาจจะกำลังอยู่ในระหว่างการนำ Workshop ในห้องอบรม หรือกำลังตักข้าวคำแรกเข้าปากตอนพักเที่ยง หรืออาจจะกำลังอยู่ในห้องน้ำซึ่งไม่สะดวกจะพูดอะไรได้มากนักในเวลานั้น

            ที่ผมเล่ามานี้ก็เพื่ออยากจะให้ T/O ผู้ประสานงานเห็นความสำคัญของเรื่องการวางแผนให้ดีก่อนการติดต่อวิทยากร

            เคยได้ยินคำว่า “วางแผนดีเท่ากับงานสำเร็จไปแล้วครึ่งหนึ่ง” ใช่ไหมครับ

            ถ้าคุณกิ๊กทำสคริปต์ติดต่อวิทยากรเอาไว้ หรือเรียกว่าวางแผนเอาไว้ก่อนล่วงหน้าจะดีกว่าไหมและจะลดปัญหาการติดต่อวิทยากรลงยังไงได้บ้าง

ภาพตัวอย่างด้านล่าง

ผมเชื่อว่า T/O หลายคนคงยังไม่เคยมีสคริปต์อย่างข้างต้นจริงไหมครับ ?

ถ้าเรามีสคริปต์ก็เหมือนเรามี Checklist เพื่อลดความผิดพลาดในการติดต่อวิทยากร

อย่างน้อยการติดต่อวิทยากรจะราบรื่นกว่าการไม่มีสคริปต์

จะลดปัญหาการสื่อสารในเรื่องสำคัญ ๆ เช่น คุยกับวิทยากรไปแล้วก็ลืมถามว่าวิทยากรคิดค่าบรรยายเท่าไหร่ หรือคุยกันไปแล้วลืมบอกให้วิทยากรส่ง Outline มาให้

หรือคุยกันแล้วลืมถามว่าวิทยากรสะดวกมาบรรยายในวันที่เรากำหนดหรือไม่ ฯลฯ

ประโยชน์อีกประการหนึ่งของการมีสคริปต์ก็คือ T/O รุ่นน้องรุ่นหลังเขาจะได้มีมาตรฐานการทำงานที่ชัดเจน และลดความปัญหาในการติดต่อวิทยากร

มีประโยชน์สองต่อคือทั้งป้องกันความผิดพลาดในงาน และใช้สำหรับสอนงานน้องใหม่ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันอีกด้วย

            อีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญคือ T/O ควรจะแนะนำตัวเองด้วยชื่อจริง

ไม่ควรใช้ชื่อเล่นครับ เพราะอย่าลืมว่านี่เป็นการติดต่อวิทยากรเป็นครั้งแรกจึงควรติดต่อกับแบบเป็นทางการเสียก่อนจะดีกว่าที่จะไปตีซี้ตีสนิทกันตั้งแต่แรก เพราะวิทยากรบางท่านที่เป็นผู้ใหญ่อาจจะรู้สึกว่ายังไม่เคยรู้จักมักคุ้นกันมาก่อนทำไมถึงมาตีสนิทอะไรกันขนาดนี้

            แต่ถ้าหาก T/O ติดต่อกับวิทยากรจนรู้จักคุ้นเคยกันดีแล้วก็ใช้ชื่อเล่นได้ครับ เพียงแต่ในการติดต่อในครั้งแรกที่เพิ่งรู้จักกันผมให้ข้อคิดว่า T/O ควรจะต้องระมัดระวังเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านี้ไว้ด้วย

            อีกเรื่องหนึ่งที่ T/O ควรระวังคือเรื่องของ “น้ำเสียง” 

สำหรับ T/O ที่มีน้ำเสียงห้วน สั้น หรือเสียงแข็ง (แม้จะมีน้ำเสียงแข็งโดยธรรมชาติก็ตาม) ควรพัฒนาตนเองด้วยการปรับปรุงโทนเสียงให้นุ่มนวลลง วิธีการฝึกก็ง่าย ๆ คือลองโทรคุยกับเพื่อน (ใช้โทรศัพท์สายในของบริษัทก็ได้) แล้วให้เพื่อน Feedback ดูสิครับว่าน้ำเสียงของเราแข็งหรือห้วนเกินไปหรือไม่ แล้วฝึกพูดและใช้น้ำเสียงให้นุ่มนวลลง ฝึกบ่อย ๆ เดี๋ยวก็ดีขึ้นเองแหละครับ

เพราะการติดต่อทางโทรศัพท์นั้นเรามองไม่เห็นหน้ากัน ได้ยินแต่เสียง การใช้น้ำเสียงที่ห้วน สั้น หรือเสียงแข็งไปแม้เราไม่ได้ตั้งใจซึ่งอาจจะเป็นธรรมชาติของเราอย่างนั้น ก็อาจจะทำให้อีกฝ่ายเข้าใจผิดได้ ซึ่งการฝึกใช้น้ำเสียงเหล่านี้สามารถปรับปรุงพัฒนาได้ครับ อยู่ที่ตัว T/O นั่นแหละที่อยากจะพัฒนาปรับปรุงตัวเองหรือไม่ ผมก็ได้แต่ทิ้งประเด็นนี้ไว้เพื่อให้ข้อคิดครับ

            ถ้าเห็นว่ามีประโยชน์ก็นำเอาไปปรับใช้กันดูนะครับไม่สงวนลิขสิทธิ์